Κορονοϊός: Τσιόδρας εφ’ όλης της ύλης

«Αναφορικά με τη χώρα μας, είναι σαφές ότι με τα προληπτικά μέτρα που έχουμε λάβει, με βάση τις οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, επί του παρόντος ανιχνεύσαμε 7 κρούσματα και έχουμε ιχνηλατήσει 270 επαφές στο περιβάλλον των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων. Συνεχίζεται επιμελώς η παρακολούθηση της υγείας τους και η επικοινωνία με τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας, αν χρειαστεί. Η κατάσταση της υγείας των 7 κρουσμάτων που νοσηλεύονται σε νοσοκομεία της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης είναι καλή», ανέφερε σήμερα ο κ. Σωτήρης Τσιόδρας, κατά την ενημέρωση των συντακτών Υγείας, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Υπουργείο Υγείας.

Περαιτέρω, ο κ. Τσιόδρας σημείωσε ότι έως σήμερα έχουν γίνει 570 διαγωνιστικοί έλεγχοι για την παρουσία του νέου κορονοϊού σε ύποπτα περιστατικά. Επιπλέον, οι Έλληνες που επαναπατρίστηκαν από την Ιαπωνία, πήραν εξιτήριο από το νοσοκομείο «Σωτηρία» μετά από διαδοχικούς αρνητικούς ελέγχους.

Ως προς την ενημέρωση των πολιτών, ήδη έχουν αποσταλεί περισσότερα από 1 εκατομμύριο e-mail από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων προς τους πολίτες, με τις προληπτικές οδηγίες, υπό μορφή ερωτήσεων και απαντήσεων του Υπουργείου Υγείας και του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας.

«Ο περιορισμός της διάδοσης του κορονοϊού εξαρτάται άμεσα από τα μέτρα ατομικής και συλλογικής ευθύνης που παίρνουμε. Το μήνυμα πρέπει να είναι σαφές: δεν υποτιμάμε τον κίνδυνο, προστατεύουμε τις ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού, τις γιαγιάδες και τους παππούδες μας, τους ανθρώπους με χρόνια νοσήματα, τους ανθρώπους με χρόνια καρδιαγγειακά και αναπνευστικά νοσήματα, τους ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη, τους καρκινοπαθείς και άλλους ανθρώπους συμπολίτες μας, με προβλήματα στην ανοσιακή τους κατάσταση λόγω λήψης φαρμάκων», τόνισε ο κ. Τσιόδρας, ζητώντας για ακόμα μια φορά να υπάρξει σεβασμός στα προσωπικά δεδομένα των ασθενών, αλλά και των επαφών.

• Υποδιάγνωση του κορονοϊού
«Θα είδατε, ασφαλώς, τις τελευταίες ημέρες δεδομένα από τις ΗΠΑ, όπου εφάρμοζαν δρακόντεια μέτρα περιορισμού της εισόδου στη χώρα ανθρώπων, οι οποίοι έρχονταν από τις προσβεβλημένες περιοχές της Κίνας. Παρόλα αυτά, διαπίστωσαν αρκετές εβδομάδας μετά κρούσματα άγνωστης προέλευσης.
Η νόσος μπορεί να σου διαφεύγει κάτω από τη μύτη σου, να μην μπορείς να την περιορίσεις και να βλέπεις ξαφνικά τεράστιες αυξήσεις. Αυτές οι τεράστιες αυξήσεις δεν έρχονται σε μία εβδομάδα, έρχονται σε 3–5 εβδομάδες. Βέβαια, τα πάντα εξαρτώνται και από τα μέτρα που παίρνεις.
Εάν καταφέρεις να περιορίσεις το 70% των μεταδόσεων, ιχνηλατώντας τις επαφές ανθρώπων που ήρθαν π.χ. από το Μιλάνο, έχεις πολύ σημαντικότερο βαθμό επιτυχίας του περιορισμού και της εξάπλωσης της νόσου στη χώρα σου.
Θέλει προσοχή. Δεν φαίνεται να είναι υψηλή η πιθανότητα να υπάρχει υποδιάγνωση με τα μέχρι τώρα δεδομένα και καταγεγραμμένα κρούσματα στην πατρίδα μας.
Επαγρυπνούμε. Στήνουμε συστήματα επιτήρησης, ειδικά για αυτό το λόγο, ώστε να είμαστε μπροστά από τις εξελίξεις
Υπάρχουν δύο συστήματα επιτήρησης. Το ένα αφορά την εργαστηριακή επιτήρηση, η οποία γίνεται στα σοβαρά περιστατικά γρίπης που νοσηλεύονται σε ΜΕΘ. Ο δεύτερος τρόπος είναι ένα σύστημα με το οποίο επιτηρούμε τη γρίπη στην κοινότητα, από όπου παίρνουμε τυχαία ένα ποσοστό των ασθενών και τους ελέγχουμε γι’ αυτή την κατάσταση. Αυτό ήδη είναι στα πλάνα μας και θα αρχίσει άμεσα, ενδεχομένως μέσα στην εβδομάδα».

• Κλείσιμο σχολείων
«Είναι 14 και 14. Τα 14 σχολεία ανήκουν στην πρώτη κατηγορία, την κατηγορία που είχαν επαφή με επιβεβαιωμένο κρούσμα μέσα από το σχολείο. Γι’ αυτό, για προληπτικούς λόγους και πάλι, τα κλείσαμε.
Αυτή η κατηγορία είναι διαφορετική από τη δεύτερη κατηγορία των άλλων 14, που επελέγησαν χτες και αφορούσε σχολεία που είχαν οργανωμένες μαθητικές εκδρομές σε πληττόμενες περιοχές της Ιταλίας.
Γιατί το κάναμε αυτό; Και πάλι ένα καθ’ υπερβολήν μέτρο, που συνήθως εφαρμόζεται στο σενάριο 2 (αντιμετώπιση πανδημίας ή επιδημίας). Προς το παρόν, δράσαμε καθ’ υπερβολήν, για να προστατεύσουμε τα παιδιά.
Τονίζω ότι πρόκειται για 14 από τα 13.000 σχολεία της χώρας. Δεν έχουν καμία σχέση με τον όγκο του πληθυσμού. Και πάλι είναι πολύ σημαντικό, επειδή στα σχολεία δημιουργούνται, ιδιαίτερα στις μικρές τάξεις των δημοτικών σχολείων, συνθήκες εύκολης διασποράς αναπνευστικών ιώσεων, όπως και ο νέος κορονοϊός. Είναι πάρα πολύ σημαντικό τα παιδάκια να εκπαιδεύονται. Να γίνει απόλυτο μέρος της εκπαίδευσής τους η υγιεινή των χεριών, η υγιεινή του βήχα… Πρέπει να γίνει πλέον η καθημερινή τους εκπαίδευση και ενασχόληση, και το ένα να συμπαρασύρει το άλλο σε αυτή την καλή συμπεριφορά».

• Γιατί δρακόντεια μέτρα, αφού τα συμπτώματα είναι ήπια;
«Μέχρι και χθες το βράδυ, ο Πρόεδρος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας ενθάρρυνε τις τοπικές αρχές υγείας των χωρών ανά τον κόσμο να παίρνουν όσο το δυνατόν αυστηρότερα μέτρα που μπορούν να περιορίσουν τον ιό.
Γιατί το κάνει αυτό; Πρώτον, υπάρχουν ενδείξεις ότι όπου αυτό έγινε με πυγμή και με αρκετά και μερικά καθ’ υπερβολή μέτρα, περιορίστηκε ο ιός.
Το δεύτερο είναι ότι, εάν δεν πάρεις καθόλου μέτρα, μπορεί να έχεις πολύ γρήγορα εκατοντάδες κρούσματα, όπως έγινε στη γείτονα χώρα.
Θα το αποφύγουμε; Παίρνουμε ήδη μέτρα, κάποια από τα μέτρα που παίρνουμε αφορούν το σενάριο 2, όπως τα μέτρα καθ΄ υπερβολήν για τα σχολεία. Ή για το καρναβάλι. Όλοι οι επιστήμονες εισηγήθηκαν ομόφωνα, και οι 25 της επιτροπής, την ακύρωση του καρναβαλιού, επειδή θεωρούσαμε ότι υπήρχε υψηλός κίνδυνος μετάδοσης από μερικά περιστατικά που θα έρχονταν από την Ιταλία στους Έλληνες συμπολίτες μας, οι οποίοι μετά θα το διέσπειραν σε όλη την Ελλάδα.
Ταυτόχρονα, δεν πήραμε κάποια άλλα δρακόντεια μέτρα, που βλέπετε ας πούμε στη Γαλλία, όπου ακυρώνουν τα γήπεδα ή τις συγκεντρώσεις πάνω από 5000 ανθρώπους. Αυτά είναι υπερβολικά μέτρα και κάθε μέτρο έχει το κόστος του – κοινωνικό, οικονομικό, πολιτικό.
Δεν θα πάρουμε τέτοια μέτρα επί του παρόντος, δεν έχουμε ενδείξεις ότι συμβαίνει κάτι τέτοιο στην κοινότητα. Κατά περίπτωση κρίνουμε και αποφασίζουμε για την προστασία του ελληνικού λαού».

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Σας ανησυχεί που δεν πειθάρχησαν οι πολίτες στην απαγόρευση των καρναβαλικών εκδηλώσεων;
Σ. ΤΣΙΟΔΡΑΣ: Κοιτάξτε, εγώ δεν θέλω να απευθύνω κατηγορίες. Νομίζω είμαστε υπεύθυνα άτομα. Ο Έλληνας έχει μια λέξη που δεν υπάρχει στα Αγγλικά, το φιλότιμο.
Και νομίζω ότι ο Έλληνας πρέπει με το φιλότιμό του να τηρεί τα μέτρα υγιεινής, να αποφεύγει τη μετάδοση της νόσου που ο ίδιος έχει προς τον άνθρωπο που ανήκει σε ευπαθή ομάδα, τη γιαγιά, τον παππού. Αυτή τη στιγμή είναι κατά πάσα πιθανότητα γρίπη και όχι κορονοϊός. Έχουμε βγάλει στον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας ειδικά μέτρα, ειδικές οδηγίες, για τους ανθρώπους που ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες να τους προστατεύσουμε.
Οφείλουμε να το κάνουμε ούτως ή άλλως για την γρίπη – ένας ακόμα λόγος παραπάνω. Τελειώνοντας η γρίπη, θα δώσει περισσότερο χώρο στο σύστημα υγείας να ανταποκριθεί. Θα είμαστε περισσότερο έτοιμοι, σε ένα ήδη υπερφορτωμένο σύστημα υγείας.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μιλήσατε για σενάριο 2…
Σ. ΤΣΙΟΔΡΑΣ: Το σενάριο 2 αυτό σημαίνει είναι ότι βλέπεις περισσότερη μετάδοση. Υπάρχει και σενάριο 3 και σενάριο 4. Είναι δημοσιευμένα από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων. Είναι σενάρια στα οποία διαδοχικά αυξάνεται η μετάδοση στον πληθυσμό σου.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Πιστεύετε ότι αυτό θα συμβεί και στην Ελλάδα;
Σ. ΤΣΙΟΔΡΑΣ: Με τα δεδομένα που έχουμε μέχρι τώρα, όσο περισσότερο προετοιμασμένοι είμαστε γι’ αυτό, τόσο καλύτερα θα είμαστε. Ήδη έχουμε υιοθετήσει στρατηγικές αυτού του σεναρίου, να το αποφύγουμε όσο το δυνατόν περισσότερο χρονικά…

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Δεν μπορείτε να κάνετε πρόβλεψη, όμως, αν χρειαστεί.
Σ. ΤΣΙΟΔΡΑΣ: Δεν μπορώ να κάνω πρόβλεψη αυτές τις ημέρες. Υπάρχουν συνάδελφοι επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, που δουλεύουν σε μαθηματικά μοντέλα, τα οποία τις επόμενες μέρες μπορούμε να σας ανακοινώσουμε. Τα οποία μαθηματικά μοντέλα έχουν διάφορες παραδοχές. Αλλά αυτά είναι όλα πιθανολογικά.
Για παράδειγμα, να σας πω επειδή έχει ήδη δημοσιευτεί, στην περιοχή των Ηνωμένων Πολιτειών στην οποία συνέβη αυτή η «κρυπτική» όπως ονομάζουμε μετάδοση, υπολόγιζαν από 65 μέχρι μερικές εκατοντάδες κρούσματα. Θέλει λοιπόν πάρα πολύ προσοχή στο πώς κανείς προβλέπει, δεν είμαστε προφήτες.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Διέκρινα επίσης μια ανησυχία για το θέμα της γρίπης. Λέτε να περάσει η γρίπη για να αδειάσουν οι μονάδες εντατικής θεραπείας.
Σ. ΤΣΙΟΔΡΑΣ: Όσο περισσότερο υποχωρεί η γρίπη, τόσο περισσότερο αποφορτίζεται το σύστημα υγείας από επισκέψεις, δεν είναι μόνο οι μονάδες. Είναι και οι επισκέψεις στα νοσοκομεία.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Πάντως υπάρχει και ένα ζήτημα με τα κρεβάτια εντατικής θεραπείας.
Σ. ΤΣΙΟΔΡΑΣ: Ξέρω ότι απασχολεί την ηγεσία και έχει φροντίσει ήδη για μηχανισμό, με τον οποίο θα ενεργοποιείται αυτή η έκτακτη ανάγκη και θα υπάρχουν διαθέσιμα κρεβάτια.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μιλήσατε για δύο συστήματα επιτήρησης. Πότε θα αρχίσουν να εφαρμόζονται αυτά τα συστήματα;
Σ. ΤΣΙΟΔΡΑΣ: Πάρα πολύ σύντομα, μέσα και σε αυτή την εβδομάδα.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Και χωρίς να υπάρχει αυξημένος αριθμός κρουσμάτων;
Σ. ΤΣΙΟΔΡΑΣ: Και χωρίς να υπάρξει αυξημένος αριθμός κρουσμάτων, στο πλαίσιο της επαγρύπνησης της χώρας. Ήδη έχει εισηγηθεί γι’ αυτό η Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων του Υπουργείου.
Είναι και αυτό μέτρο καθ’ υπερβολήν, αλλά εφαρμόζεται από τις περισσότερες χώρες στον κόσμο. Θα το είδατε, το κάνουν οι Βρετανοί, το κάνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Είναι ότι όταν έχεις κάποιον στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας που όλα τα τεστ είναι αρνητικά, θες να βεβαιωθείς ότι δεν υπάρχει κάτι τέτοιο και για να θεραπεύσεις και για να δράσεις προληπτικά στον πληθυσμό. Αυτός είναι ο κύριος λόγος.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μιλώντας για μαθηματικά μοντέλα, υπάρχει κάποιος τρόπος πρόβλεψης για το πώς εξελίσσεται η επιδημία στη χώρα μας;
Σ. ΤΣΙΟΔΡΑΣ: Αυτό θέλω να είναι σαφές. Τα κρούσματα που έχουμε είναι όλα ταξιδιώτες και οι επαφές τους. Δεν έχουμε κρούσματα με μετάδοση στην κοινότητα. Τα μαθηματικά μοντέλα εφαρμόζονται, αφού έχεις αυτή τη διασπορά. Δεν έχουμε τέτοια διασπορά επιβεβαιωμένη στην κοινότητα, στην πατρίδα μας.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Έχουμε και σε ιδιωτικά νοσοκομεία ύποπτα κρούσματα ή νοσηλείες;
Σ. ΤΣΙΟΔΡΑΣ: Βεβαίως, υπάρχουν ιδιωτικά νοσοκομεία, τα οποία μας έχουν βοηθήσει πάρα πολύ και έχουν χειριστεί ύποπτα περιστατικά. Μας έχουν ενημερώσει. Έκαναν και τον έλεγχο, ήταν ο ασθενής σε ειδικό θαλαμίσκο μόνωσης και τον παρέλαβε από εκεί το ασθενοφόρο να τον πάει στο νοσοκομείο αναφοράς.
Θέλουμε να ευχαριστήσουμε τα ιδιωτικά νοσοκομεία που βοήθησαν σε αυτήν την προσπάθεια της χώρας.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Υπάρχουν ποσοστά σε σχέση με τις ευάλωτες ομάδες, καρδιοπαθείς, διαβητικούς, ανοσοκατεσταλμένους;
Σ. ΤΣΙΟΔΡΑΣ: Σημαντικά ερωτήματα. Με βάση τη μεγαλύτερη ανάλυση δεκάδων χιλιάδων περιπτώσεων της νόσου που έχει γίνει από την Κίνα, είναι πρώτα τα καρδιαγγειακά, δεύτερα τα αναπνευστικά, τρίτος ο διαβήτης, τέταρτη η υπέρταση και τα υπόλοιπα ακολουθούν.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Ογκολογικά περιστατικά;
Σ. ΤΣΙΟΔΡΑΣ: Ογκολογικά δεν είναι σε αυτή τη λίστα, αλλά σίγουρα είναι άνθρωποι υψηλού κινδύνου.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Πόσους θαλάμους αρνητικής πίεσης έχει η χώρα;
Σ. ΤΣΙΟΔΡΑΣ: Πρέπει να κατανοήσουμε ότι θα περνάμε σε μία φάση που θα νοσηλεύονται όπως η γρίπη. Δεν θα χρειάζεσαι θαλάμους αρνητικής πιέσεως. Θα χρειάζεσαι θαλάμους μονώσεως ή ειδικούς χώρους, στους οποίους απομονώνεις πολλαπλά περιστατικά ασθενών μαζί, όπως κάναμε φέτος σε πολλά νοσοκομεία της χώρας για τη γρίπη.
Υπήρχαν ειδικοί θάλαμοι γρίπης για να μην περάσει η γρίπη από τους νοσηλευόμενους με γρίπη, στους υπόλοιπους νοσηλευόμενους ασθενείς. Αυτή η στρατηγική ακολουθήθηκε από πολλά νοσοκομεία της χώρας.
Άρα, οι θάλαμοι αρνητικής πίεσης έχουν τη σημασία τους στα μεμονωμένα σποραδικά περιστατικά που αντιμετωπίζουμε. Κάποια στιγμή αυτό ξεπερνιέται και περνάς στη μόνωση με τύπου γρίπης.
Είναι περίπου δύο θάλαμοι, τρεις θάλαμοι, τέσσερεις θάλαμοι, ανάλογα το νοσοκομείο που βλέπετε στα νοσοκομεία αναφοράς και υπάρχουν και σε άλλα νοσοκομεία της χώρας. Έχουν καταγραφεί.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Νομίζω ότι και σε άλλα νοσοκομεία, εκτός από τα νοσοκομεία αναφοράς, διαμορφώνονται χώροι διαλογής.
Σ. ΤΣΙΟΔΡΑΣ: Τα περισσότερα νοσοκομεία της χώρας έχουν λάβει οδηγίες για να έχουν ειδικό χώρο διαλογής για περιστατικά που είναι ύποπτα, ώστε να ανιχνευθούν εγκαίρως.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μιλήσατε πριν για 270 άτομα που ιχνηλατήθηκαν από το περιβάλλον των 7 κρουσμάτων. Μπορούμε να ξέρουμε αν είναι ένα ποσοστό σημαντικό του συνόλου των υπόπτων που θα ελεγχθούν ή μπορούμε να μιλάμε ότι πια έχουμε αποκλείσει σε μεγάλο βαθμό τη μεταδοτικότητα των κρουσμάτων των 7. Και τι γίνεται με τα δύο παιδιά τα οποία βρέθηκαν αρνητικά από το Λονδίνο;
Σ. ΤΣΙΟΔΡΑΣ: Πρέπει να περιμένουμε. Ο μέσος όρος επώασης της νόσου στις περισσότερες μελέτες είναι 5 με 7 μέρες, άρα πρέπει να δώσουμε αυτό το χρονικό διάστημα 7 ημερών, ώστε να αρχίσουμε να ησυχάζουμε και να πούμε ότι όλες αυτές οι επαφές κινδυνεύουν λιγότερο να αναπτύξουν τη νόσο.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Υπάρχει αερογενές νόσημα το οποίο το καλοκαίρι να είναι πιο επιθετικό; Γιατί υπάρχει αυτή η αβεβαιότητα;
Σ. ΤΣΙΟΔΡΑΣ: Όχι, δεν υπάρχει. Η αβεβαιότητα υπάρχει επειδή δεν το έχουμε ξαναδεί και θέλουμε να επιβεβαιώσουμε αυτό που όλοι ελπίζουμε και θεωρούμε σαν επιστημονικά μια υψηλή πιθανότητα: Ότι θα μειωθεί το καλοκαίρι, όπως γίνεται με τα περισσότερα αναπνευστικά νοσήματα.
Σας θυμίζω όμως εδώ, για να μην υπάρχουν παρεξηγήσεις, ότι η γρίπη υποχωρεί το καλοκαίρι στην πατρίδα μας, αλλά πού εμφανίζεται; Στο νότιο ημισφαίριο.
Άρα, ένας ιός ο οποίος έχει παγκόσμια κατανομή αυτή τη στιγμή, δεν θα είναι απαραίτητο να υπάρχει στην Ελλάδα. Θα μπορεί να μας έρθει από το νότιο ημισφαίριο, από χώρες που έχουν και πολλούς Έλληνες.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Υπάρχει κάποιο σχέδιο για την αξιοποίηση του ιδιωτικού τομέα για να σας βοηθήσει σε δεύτερο χρόνο και αν, όπως και στην Ιταλία, το κράτος έδωσε υλικά στον ιδιωτικό τομέα μιας χρήσεως μάσκες, στολές κ.λπ., υπάρχει κάτι τέτοιο και στη χώρα μας.
Σ. ΤΣΙΟΔΡΑΣ: Έχουμε κάνει πολλά από αυτά που λέτε ήδη. Έχουμε προβλέψει για τη διάθεση σε συνεργασία πάντα με ιδιωτικά θεραπευτήρια κάποιων κλινών, ιδιαίτερα κλινών ΜΕΘ, αν και εφόσον χρειαστεί.
Έχουμε προβλέψει, επίσης, λειτουργία νοσοκομείων στη χώρα για να νοσηλεύσουν έναν αρχικό αριθμό περιστατικών.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Θα ενισχύσετε σε δεύτερο χρόνο τα ιδιωτικά νοσηλευτήρια; Γιατί αναφέρεται ότι οι ίδιοι δεν έχουν τη δυνατότητα να αλλάζουν καθημερινά στολές, μάσκες όπως είναι στο δημόσιο τομέα.
Σ. ΤΣΙΟΔΡΑΣ: Ναι, αν χρειαστεί, θα γίνει.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Αν μπούμε στην επόμενη φάση, έχουμε διασπορά στην κοινότητα. Με το υγειονομικό προσωπικό, όμως, τι θα κάνουμε;
Σ. ΤΣΙΟΔΡΑΣ: Εδώ μου δίνετε την ευκαιρία να τονίσω κάτι πολύ σημαντικό. Ότι μια από τις πιο ευπαθείς ομάδες πληθυσμού, όχι λόγω ηλικίας ή νοσημάτων, είναι οι επαγγελματίες υγείας. Και αυτή τη στιγμή, περισσότεροι από 1.700 στην Κίνα έχουν μολυνθεί. Ο επαγγελματίας υγείας, ο οποίος είναι την πρώτη γραμμή, θεωρείται πολύ υψηλού κινδύνου. Γι’ αυτό και εκεί παίρνουμε τα μέγιστα μέτρα προστασίας.
Παίρνουμε ειδικές μάσκες, οι οποίες είναι υψηλής αναπνευστικής προστασίας. Παίρνουμε ειδικό εξοπλισμό, έχουν σταλεί οδηγίες από τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας για αυτό το ενδεχόμενο. Και φυσικά υπάρχει και πλάνο στα νοσοκομεία απουσιασμού του προσωπικού, αν και εφόσον αυτό χρειαστεί.
Χρειάζεται πολλή προσοχή. Θέλω να πω εδώ ότι έχουν γίνει πάρα πολλές ασκήσεις στον ελληνικό χώρο, σε πολλά νοσοκομεία, σε σχέση με υποδοχή κρούσματος και τήρησης όλων των μέτρων προστασίας.
Θεωρώ ότι έτσι θα το περιορίσουμε. Είναι, βέβαια, και ευθύνη των επαγγελματιών υγείας που έχουν τα συμπτώματα λοιμώξεων του αναπνευστικού, να μην πηγαίνουν στη δουλειά τους και να αυτοπεριορίζονται, αλλά αυτό είναι της δεύτερης φάσης.
Νομίζω αυτή τη στιγμή δεν πρέπει να το συζητάμε παρά μόνο για γρίπη. Γιατί για τη γρίπη οφείλουν να κάνουν και αυτό.
Επιπλέον αυτό που ρωτήσατε τονίζει και την ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης του συστήματος υγείας σε περίπτωση μαζικής διασποράς με προσωπικό, με νοσηλευτές, το οποίο ήδη είναι και προγραμματίζεται και γίνεται.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Τα παιδιά που είχαν πάει εκδρομή και για τα οποία κλείσατε τα σχολεία, έχουν εξεταστεί και αν είναι σε απομόνωση στο σπίτι τους;
Σ. ΤΣΙΟΔΡΑΣ: Τα παιδιά που γύρισαν, σύμφωνα με τις οδηγίες του ΕΟΔΥ πρέπει να παραμείνουν στο σπίτι τους, να επιτηρούν τη υγεία τους, και μόνο επί εμφανίσεως των συμπτωμάτων να μας ειδοποιήσουν.
Εδώ υπάρχει και το θέμα ατομικής ευθύνης. Και ιδιαίτερα σε αυτή τη φάση την αρχική, του containment όπως την ονομάζουμε, πρέπει να υπάρχει ψυχραιμία. Δεν έχουν τίποτα τα παιδιά, δεν τα αντιμετωπίζουμε σαν να κουβαλάνε καμιά αρρώστια, η οποία είναι επικίνδυνη γι’ αυτά ή για εμάς.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Για τι ποσοστό έχουμε προετοιμαστεί ως χώρα να αντιμετωπίσουμε τον κορονοϊό; Και, δεύτερον, έχουμε ως χώρα το μείγμα φαρμάκων που χρησιμοποιούν πειραματικά άλλες χώρες, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τα βαριά περιστατικά;
Σ. ΤΣΙΟΔΡΑΣ: Όσον αφορά στο ποσοστό, αυτή τη στιγμή είναι άγνωστο. Όσο καλύτερα είναι τα μέτρα που θα πάρεις, τόσο μικρότερο θα είναι και το ποσοστό που θα έχεις. Θα σας πω ότι κάθε χρόνο από τη γρίπη νοσεί 5% με 15% του πληθυσμού. Αυτός ο ιός επειδή είναι νέος, άμα τον αφήσεις ανεξέλεγκτο, χωρίς κανένα μέτρο, σε μερικές μέρες θα έχεις εκατοντάδες κρούσματα. Το είδαμε στην γείτονα χώρα.
Όσον αφορά στο μείγμα φαρμάκων, υπάρχει αυτή τη στιγμή ένα δίκτυο κλινικών μελετών στην Κίνα, οι οποίες δοκιμάζουν διαφορετικούς συνδυασμούς φαρμάκων με βάση την εμπειρία του SARS και του MERS.
Αυτός ο συνδυασμός φαρμάκων που έχει προκριθεί ως ο καλύτερος υπάρχει στην Ελλάδα σε αποθήκευση στα κέντρα αναφοράς και σε άλλα νοσοκομεία, εφόσον αυτά χρειαστούν.
Αυτός ο συνδυασμός φαρμάκων θα συζητηθεί και από ειδική επιτροπή λοιμωξιολόγων, υπό τον Πρόεδρο της Ελληνικής Εταιρίας Λοιμώξεων, τον κ. Γαργαλιάνο, θα συζητηθεί άμεσα ώστε να υπάρχουν και οι θεραπευτικές οδηγίες.
Καταλαβαίνετε ότι θεραπευτικές οδηγίες είναι πάρα πολύ δύσκολο να έχεις, όταν είναι κάτι το οποίο δεν είναι εγκεκριμένο. Γι’ αυτό χρειάζεται η σύμφωνη γνώμη όλων των λοιμωξιολόγων της χώρας.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Όλοι έχουμε παππούδες, γιαγιάδες, μανάδες, πατεράδες, που είναι σε πολύ μεγάλη ηλικία. Είναι άνθρωποι άνω των 70 ή 80 ετών, με χρόνια προβλήματα υγείας. Τι κάνουμε στη φάση 1, όπως λέτε εσείς, δηλαδή αυτή τη στιγμή και τι θα πρέπει να κάνουμε στη φάση 2;
Σ. ΤΣΙΟΔΡΑΣ: Στη φάση 1 που είμαστε τώρα, αυτό που κάνουμε είναι να τους προφυλάσσουμε και από τη γρίπη. Τους προφυλάσσουμε, όταν έχουμε κάποιον ασθενή στο σπίτι τον απομονώνουμε από την επαφή ή τον έχουμε τουλάχιστον σε 2 μέτρα απόσταση.
Τους ίδιους δεν τους αφήνουμε να πάνε να επισκεφτούν νοσοκομεία ή νοσηλευόμενους ασθενείς ή φίλους που είναι ασθενείς, γιατί μπορεί να κολλήσουν από αυτούς, όχι το νέο ιό, μια άλλη ίωση από την οποία κινδυνεύουν περισσότερο.
Αυτοί που έχουν χρόνια νοσήματα, όσο περνάει η ηλικία έχουν χρόνια νοσήματα, έχουν καρδιακά προβλήματα, έχουν αναπνευστικά. Να παίρνουν σωστά τη θεραπεία τους, τα φάρμακά τους, να ελέγχεται η νόσος τους. Ο διαβήτης είναι μια σημαντική κατάσταση για την οποία μπορούν να μιλήσουν άλλοι πιο ειδικοί από εμένα, αλλά όταν ρυθμίζεται καλά ο διαβήτης είναι καλύτερη και η άμυνα του οργανισμού.
Δεν τους αφήνουμε να συναθροίζονται σε στενούς χώρους για πολλή ώρα. Είδατε ότι στις οδηγίες έχουμε το 15 λεπτά για κάτω από 2 μέτρα. Είναι πρακτικές οδηγίες που έχουν βγάλει οι ευρωπαϊκές και οι διεθνείς αρχές και τις υιοθετήσαμε και εμείς σαν ένα πρακτικό μέτρο.
Δεν υπάρχει απόδειξη ότι τα 2 μέτρα δουλεύουν καλύτερα από το 1 μέτρο. Μπορεί και το 1 μέτρο να είναι αρκετό και στην αρχή της επιδημίας, μιλούσαμε για 1 μέτρο. Καλό είναι όμως να τους προστατεύσουμε.
Θεωρώ ότι είναι πολύ σημαντικό το μήνυμα ότι οι ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού είναι αυτοί που κινδυνεύουν περισσότερο. Είναι ίσως πολύ σοφότεροι από εμάς, τους χρειαζόμαστε, τους αγαπάμε και τους θέλουμε κοντά μας όσο το δυνατόν περισσότερο.
Στη δεύτερη φάση, που δεν έχουμε μπει ακόμα, όποιος έχει συμπτώματα ελαφρά μένει σπίτι. Στην ευπαθή ομάδα μπορεί να χρειάζεται πιο γρήγορα, πιο έγκαιρα να ζητήσει ιατρική βοήθεια, όπως κάνουμε και για την γρίπη. Θυμάστε; Για την γρίπη λέμε «αναζήτησε έγκαιρα ιατρική βοήθεια». Το λέμε γιατί υπάρχει φάρμακο, γιατί υπάρχει κάτι που μπορείς να τους δώσεις.
Εκεί, λοιπόν, νομίζω, ανάλογα με τις θεραπευτικές εξελίξεις που θα δούμε τις επόμενες εβδομάδες σε παγκόσμιο επίπεδο και εάν υπάρχει κάποιο φάρμακο, ναι θα έχει ίσως νόημα ακόμα και στην απλή μορφή της νόσου, στην ευπαθή ομάδα να μας προσεγγίσει και να τους δώσουμε το φάρμακο που θα ξέρουμε ότι δουλεύει καλύτερα.
Αυτή τη στιγμή δεν μπορούμε να το πούμε. Αλλά δεν είμαστε και σε αυτή τη φάση. Εάν είναι κάποιος πιο σοβαρά, φυσικά και εκεί θα έχει μεγαλύτερη προτεραιότητα στη διαλογή, στο νοσοκομείο, ώστε να αντιμετωπιστεί πιο έγκαιρα και να υποστηριχθεί.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Για ποιον λόγο δεν συστήσατε στην Κυβέρνηση να λάβει μέτρα για τα ταξίδια από την Ιταλία προς τη χώρα μας;
Σ. ΤΣΙΟΔΡΑΣ: Όσες χώρες εφάρμοσαν δρακόντεια μέτρα περιορισμού της εισόδου στη χώρα τους δεν τα κατάφεραν. Είναι σαφές.
Επιστημονικά θεωρείται πολύ χαμηλού οφέλους, γιατί η περίοδος επώασης του ιού, όπως ξέρετε, είναι πολλές μέρες. Και όταν κάποιος έρχεται με μια ήπια συμπτωματολογία, είναι αδύνατον να τον πιάσεις με μια θερμοκάμερα, ιδιαίτερα όταν επωάζει ή όταν έχει πάρει ένα παυσίπονο αντιπυρετικό ταυτόχρονα, το οποίο καταστέλλει τα συμπτώματά του και τον πυρετό του.
Άρα, είναι αδύνατον να το ελέγξεις πρακτικά. Ιδιαίτερα για έναν ιό που μεταδίδεται τόσο εύκολα.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Αναφερθήκατε στην προστασία των ευαίσθητων δεδομένων των ασθενών. Η αλήθεια είναι ότι σε δυο-τρεις περιπτώσεις τα πράγματα ξέφυγαν. Μήπως αυτές οι περιπτώσεις υπάρχει κίνδυνος να αποθαρρύνουν ανθρώπους που θα είχαν λόγο να επικοινωνήσουν με τις αρχές και να φοβούνται να επικοινωνήσουν;
Σ. ΤΣΙΟΔΡΑΣ: Είναι πάρα πολύ σημαντικό αυτό που λέτε. Εμένα με ενοχλεί βαθύτατα ως άνθρωπο και μετά ως γιατρό. Γιατί ως γιατροί σεβόμαστε απόλυτα τα προσωπικά δεδομένα των ασθενών. Δεν το λέμε ούτε στον διάδρομο, ούτε στο ασανσέρ, πουθενά στο νοσοκομείο.
Και βλέπω ανθρώπους να υφίστανται ένα ανελέητο κυνηγητό, επειδή είναι ύποπτη περίπτωση ή επαφή. Το θεωρώ απάνθρωπο, αδιανόητο, θεωρώ ότι δυσχεραίνει το έργο της πολιτείας, θεωρώ ότι στιγματίζει αυτούς τους ανθρώπους και το στίγμα προς το συνάνθρωπό μας είναι ό,τι χειρότερο σε αυτή την επιδημία. Είναι χειρότερο και από την ίδια την επιδημία. Νομίζω αυτή τη στιγμή πρέπει να μας βοηθήσετε σε αυτό, να περάσουμε το μήνυμα.