Αναιμία λόγω έλλειψης σιδήρου: Βασικά συμπτώματα της σιδηροπενίας

Όταν ο οργανισμός εμφανίζει σιδηροπενία, δεν διαθέτει δηλαδή επαρκή ποσότητα σιδήρου, μπορεί να προκληθεί μια κατάσταση που ονομάζεται «αναιμία λόγω έλλειψης σιδήρου». Ο οργανισμός χρειάζεται σίδηρο για να παράγει αιμοσφαιρίνη, μια πρωτεΐνη στα ερυθρά αιμοσφαίρια που επιτρέπει τη μεταφορά οξυγόνου μέσα από τα αιμοφόρα αγγεία. Αν δεν υπάρχει αρκετή αιμοσφαιρίνη, οι ιστοί και οι μύες δεν λαμβάνουν αρκετό οξυγόνο για να λειτουργήσουν σωστά. Η επάρκεια σιδήρου, λοιπόν, είναι κρίσιμης σημασίας για τον οργανισμό. Πώς μπορούμε, όμως, να αναγνωρίσουμε τη σιδηροπενία;

Ορίστε τα σημαντικότερα συμπτώματα που πρέπει να έχουμε υπ’ όψιν μας, ώστε να απευθυνθούμε έγκαιρα σε έναν ειδικό:

Ασυνήθιστη κόπωση

Η κόπωση είναι το πιο συνηθισμένο σύμπτωμα της αναιμίας από έλλειψη σιδήρου, και συμβαίνει επειδή το σώμα δεν έχει αρκετό σίδηρο για να παράγει αιμοσφαιρίνη. Χωρίς αρκετή αιμοσφαιρίνη, λιγότερο οξυγόνο φτάνει στους ιστούς και τους μυς, προκαλώντας έλλειψη ενέργειας. Αυτό σημαίνει ότι και η καρδιά πρέπει να δουλέψει πιο σκληρά για να μεταφέρει το αίμα, οδηγώντας σε έντονη εξάντληση.

Αν και η κούραση είναι συχνό φαινόμενο στη σύγχρονη ζωή, η επίμονη κόπωση, σε συνδυασμό με ωχρότητα και δύσπνοια, μπορεί να υποδηλώνει αναιμία.

Ωχρότητα του δέρματος ή των βλεννογόνων

Το χλωμό δέρμα ή το ανοιχτό ροζ χρώμα στο εσωτερικό των βλεφάρων μπορεί να υποδεικνύουν έλλειψη σιδήρου. Η αιμοσφαιρίνη δίνει στο αίμα το κόκκινο χρώμα του, οπότε τα χαμηλά επίπεδα το κάνουν πιο ανοιχτόχρωμο. Έτσι, το δέρμα μπορεί να φαίνεται λιγότερο θερμό ή ζωηρό.

Σύμφωνα με έρευνες, η ωχρότητα στις παλάμες ή στο εσωτερικό των βλεφάρων είναι αρκετά αξιόπιστος δείκτης αναιμίας. Σε άτομα με πιο σκούρο τόνο δέρματος, αυτό το σημάδι μπορεί να φαίνεται μόνο στα βλέφαρα.

Δύσπνοια

Όταν τα επίπεδα αιμοσφαιρίνης είναι χαμηλά, το οξυγόνο στο αίμα μειώνεται, και έτσι οι μύες δεν λαμβάνουν αρκετό για να λειτουργήσουν σωστά. Ο οργανισμός αντιδρά αυξάνοντας τον ρυθμό αναπνοής, προκαλώντας δύσπνοια.

Αν δυσκολεύεστε να αναπνεύσετε σε δραστηριότητες που παλιά σας φαίνονταν εύκολες, αυτό μπορεί να οφείλεται σε έλλειψη σιδήρου.

Πονοκέφαλοι

Η σχέση μεταξύ αναιμίας και πονοκεφάλων ερευνάται ακόμη, αλλά μελέτες έχουν δείξει συσχέτιση μεταξύ ημικρανιών και αναιμίας σε γυναίκες. Πιθανές αιτίες περιλαμβάνουν ορμονικές αλλαγές και χαμηλά επίπεδα ντοπαμίνης. Η αναιμία μπορεί να επιδεινώνει τις ημικρανίες, ειδικά σε περιόδους έντονης εμμήνου ρύσεως.

Ταχυκαρδία ή αίσθημα παλμών

Η έλλειψη οξυγόνου στο αίμα αναγκάζει την καρδιά να δουλεύει πιο έντονα για να το μεταφέρει στους ιστούς. Αυτό μπορεί να προκαλέσει αίσθημα παλμών, ταχυκαρδία ή πόνο στο στήθος. Η κατάσταση αυτή μπορεί να επιδεινώσει προϋπάρχουσες καρδιακές παθήσεις, όπως η καρδιακή ανεπάρκεια ή η στεφανιαία νόσος.

Ξηρό ή κατεστραμμένο δέρμα και μαλλιά

Η έλλειψη σιδήρου στερεί από το δέρμα και τα μαλλιά την οξυγόνωση και τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζονται. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ξηρότητα, ευθραυστότητα και τριχόπτωση.

Αν παρατηρείτε αυξημένη απώλεια μαλλιών, μπορεί να οφείλεται σε χαμηλά επίπεδα σιδήρου.

Οίδημα ή πόνος στη γλώσσα και το στόμα

Η αναιμία από έλλειψη σιδήρου μπορεί να προκαλέσει αλλαγές στο στόμα, όπως:

• Πρησμένη, λεία ή ωχρή γλώσσα
• Αίσθημα καψίματος στο στόμα ή τη γλώσσα
• Ξηροστομία
• Ραγάδες στις γωνίες του στόματος
• Μικρές πληγές ή έλκη

Σύνδρομο ανήσυχων ποδιών

Η έλλειψη σιδήρου μπορεί να μειώσει τα επίπεδα ντοπαμίνης, προκαλώντας σύνδρομο ανήσυχων ποδιών. Αυτό χαρακτηρίζεται από έντονη ανάγκη να κινήσετε τα πόδια όταν είστε ξαπλωμένοι, καθώς και αίσθημα φαγούρας ή μυρμηγκιάσματος. Εμφανίζεται κυρίως τη νύχτα και μπορεί να διαταράξει τον ύπνο.

Εύθραυστα ή κοίλα νύχια (κοιλωνυχία)

Η κοιλωνυχία είναι σπάνιο, αλλά χαρακτηριστικό σημάδι αναιμίας. Στην αρχή τα νύχια γίνονται εύθραυστα και ραγίζουν εύκολα, ενώ σε προχωρημένα στάδια αποκτούν κοίλο σχήμα, σαν μικρό κουταλάκι. Η κατάσταση είναι αναστρέψιμη με τη θεραπεία της έλλειψης σιδήρου.

Άλλα συμπτώματα

• Κρύα χέρια και πόδια, λόγω μειωμένης οξυγόνωσης.
• Παράξενες λιγούρες (pica): επιθυμία να φάει κανείς πάγο, κιμωλία, χώμα ή χαρτί (είναι συχνή σε εγκύους).
• Κατάθλιψη. Έχει παρατηρηθεί σχέση μεταξύ αναιμίας και καταθλιπτικών συμπτωμάτων, ειδικά στην εγκυμοσύνη.
• Συχνές λοιμώξεις, καθώς ο σίδηρος είναι απαραίτητος για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού.
• Μειωμένη όρεξη. Ο χαμηλός σίδηρος συνδέεται με χαμηλά επίπεδα γκρελίνης, της ορμόνης της πείνας.

Συμπτώματα της αναιμίας σε παιδιά

Τα παιδιά που εμφανίζουν αναιμία μπορεί να:

• έχουν ωχρό δέρμα
• είναι ευερέθιστα ή νωθρά
• κουράζονται εύκολα
• έχουν ταχυκαρδία
• παρουσιάζουν πρησμένη γλώσσα
• έχουν διόγκωση σπληνός
• εκδηλώνουν pica (π.χ. επιθυμία να φάνε πάγο)

Συμπτώματα της αναιμίας σε ηλικιωμένους

Η αναιμία είναι συχνή στους ηλικιωμένους αλλά δύσκολα ανιχνεύεται, καθώς τα συμπτώματά της συγχέονται με εκείνα της φυσιολογικής γήρανσης. Τέτοια είναι:

• Κόπωση και αδυναμία
• Δυσκολία συγκέντρωσης
• Κατάθλιψη
• Μυϊκή αδυναμία
• Ευπάθεια.

Οι ηλικιωμένοι εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο αναιμίας λόγω χρόνιων παθήσεων (π.χ. νεφρική ανεπάρκεια, φλεγμονές) ή διατροφικών ελλείψεων.

Επιπλέον, η μακροχρόνια χρήση φαρμάκων, όπως τα αντιφλεγμονώδη, τα αντιπηκτικά ή οι αναστολείς αντλίας πρωτονίων, μπορεί να προκαλέσει απώλεια αίματος ή μειωμένη απορρόφηση σιδήρου.

Γιατί να απευθυνθούμε σε γιατρό

Αν εμφανίζουμε συμπτώματα αναιμίας, καλό είναι να επικοινωνήσουμε με ένα γιατρό, καθώς η αναιμία από έλλειψη σιδήρου μπορεί να προκαλέσει:

• καρδιακά προβλήματα
• κατάθλιψη
• αυξημένο κίνδυνο λοιμώξεων
• επιπλοκές στην εγκυμοσύνη.

Οι γυναίκες με έντονη εμμηνόρροια ή εγκυμοσύνη διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο και καλό είναι να κάνουν εξετάσεις αίματος.

Η θεραπεία συνήθως περιλαμβάνει:

• Διατροφή πλούσια σε σίδηρο
• Συμπληρώματα σιδήρου
• Ενδοφλέβιες εγχύσεις σιδήρου σε σοβαρές περιπτώσεις.

Αν υπάρχει υποψία γαστρεντερικής αιτίας, είναι πιθανό να χρειαστούν ενδοσκοπικές εξετάσεις (γαστροσκόπηση, κολονοσκόπηση).

Σημαντικό: Δεν ξεκινάμε ποτέ συμπληρώματα χωρίς τη συμβουλή γιατρού!

Συχνές ερωτήσεις

• Τι προκαλεί την πτώση των επιπέδων σιδήρου;

Η κακή διατροφή, οι αιμορραγίες, οι παθήσεις του πεπτικού ή η χρήση φαρμάκων που μειώνουν την απορρόφηση σιδήρου.

• Πώς αισθάνεται κανείς όταν έχει χαμηλό σίδηρο;

Ίσως να μην έχει καθόλου συμπτώματα στην αρχή. Με τον καιρό, μπορεί να εμφανίσει κόπωση, ωχρότητα και δύσπνοια.

• Πώς μπορούμε να αυξήσουμε γρήγορα τον σίδηρό μας;

Τρώγοντας τροφές πλούσιες σε σίδηρο (κόκκινο κρέας, φακές, σπανάκι) και, εφόσον κριθεί απαραίτητο, λαμβάνοντας συμπληρώματα με ιατρική καθοδήγηση.

Πηγή

https://www.healthline.com/nutrition/iron-deficiency-signs-symptoms#faq