Μάρτιος: Μήνας ευαισθητοποίησης για το Πολλαπλούν Μυέλωμα

Ο Μάρτιος είναι ο μήνας ευαισθητοποίησης για το Πολλαπλούν Μυέλωμα, με τη Διεθνή Ημέρα Μυελώματος να γιορτάζεται στις 30 Μαρτίου. Ο μήνας Μάρτιος είναι παγκοσμίως αφιερωμένος στην ευαισθητοποίηση και την ενημέρωση για το Πολλαπλούν Μυέλωμα (March Myeloma Action Month) με πρωτοβουλία του Διεθνούς Ιδρύματος για το Μυέλωμα (IMF).

Το πολλαπλούν μυέλωμα αποτελεί μια αιματολογική κακοήθεια που ανήκει στις πλασματοκυτταρικές δυσκρασίες και αφορά στον ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό κλωνικών πλασματοκυττάρων στο μυελό των οστών, παρουσιάζοντας μοναδικές προκλήσεις για τους πάσχοντες.

Στη χώρα μας διαγιγνώσκονται ετησίως περίπου 600 συμπτωματικοί ασθενείς που πάσχουν από αυτή τη νόσο. Καταρρίπτοντας τους μύθους και μειώνοντας το στίγμα, στόχος είναι η ενίσχυση της κατανόησης και της υποστήριξης των ατόμων και των οικογενειών που αντιμετωπίζουν αυτή την ασθένεια.

Η ζωή με το μυέλωμα συνεπάγεται διάφορες προκλήσεις, τόσο σωματικές όσο και ψυχολογικές. Συμπτώματα όπως ο πόνος στα οστά, η κόπωση και η ευαισθησία σε λοιμώξεις μπορούν να διαταράξουν σημαντικά την καθημερινή ζωή. Επιπλέον, η μακροχρόνια λήψη πολύπλοκων θεραπευτικών σχημάτων, συμπεριλαμβανομένης της στοχεύουσας θεραπείας, της ανοσοθεραπείας, της χημειοθεραπείας και της αυτόλογης μεταμόσχευσης αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων μυελού των οστών, υπογραμμίζει την ανάγκη για ισχυρά συστήματα υποστήριξης των ασθενών και των φροντιστών τους.

Η έγκαιρη διάγνωση είναι ζωτικής σημασίας για την αποτελεσματική διαχείριση του πολλαπλού μυελώματος. Η τακτική παρακολούθηση πρώιμων καταστάσεων όπως η ασυμπτωματική γαμμαπάθεια αδιευκρίνιστης σημασίας και το ασυμπτωματικό πολλαπλούν μυέλωμα, καθώς και η ευαισθητοποίηση για τα συμπτώματα της νόσου μπορούν να αποφέρουν βελτιωμένα αποτελέσματα για τους ασθενείς.

Ο Μήνας Ευαισθητοποίησης και η Διεθνής Ημέρα Μυελώματος υπογραμμίζουν επίσης τη σημασία της συνεχούς έρευνας και καινοτομίας. Οι κλινικές δοκιμές διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο στην αξιολόγηση των νέων θεραπειών και στη διαμόρφωση του μέλλοντος της θεραπευτικής του πολλαπλού μυελώματος.

Σημαντική ελληνική συνεισφορά στην έρευνα περί Πολλαπλού Μυελώματος διεθνώς

Η Μονάδα Πλασματοκυτταρικών Δυσκρασιών της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) αποτελεί κέντρο αναφοράς και συμμετέχει ενεργά στην έρευνα κατά του πολλαπλού μυελώματος, με μια σειρά από κλινικές μελέτες που βρίσκονται σε εξέλιξη και αφορούν νεότερες και καινοτόμες θεραπευτικές προσεγγίσεις τόσο για ασθενείς με νεοδιαγνωσθέν πολλαπλούν μυέλωμα όσο και για ασθενείς με υποτροπή της νόσου.

Στα 30 χρόνια λειτουργίας της, τα μέλη της Μονάδας έχουν δημοσιεύσει πάνω από 2000 ερευνητικές εργασίες σε διεθνή περιοδικά που αφορούν στο νόσημα αυτό. Aπό αυτές τις εργασίες, άνω των 200 έχουν δημοσιευτεί σε περιοδικά υψηλού κύρους, με μεγάλο συντελεστή απήχησης, όπως τα New England Journal of Medicine, Lancet, Cell, Lancet Oncology, Journal of Clinical Oncology, JAMA, Annals of Oncology και Blood. Αφορούν μελέτες που έχουν αλλάξει τον τρόπο χειρισμού των πλασματοκυτταρικών νεοπλασιών και έχουν οδηγήσει σε πληθώρα εγκρίσεων νέων φαρμάκων για την αντιμετώπιση του πολλαπλού μυελώματος.

Λόγω του ερευνητικού έργου των μελών της, η Μονάδα κατατάσσεται στα σημαντικότερα κέντρα παγκοσμίως στον τομέα του πολλαπλού μυελώματος.

Eξειδικευμένη μονάδα διεξαγωγής κλινικών μελετών για το Πολλαπλούν Μυέλωμα

Τα τελευταία 20 έτη, η Μονάδα Πλασματοκυτταρικών Δυσκρασιών έχει αναπτύξει μια εξειδικευμένη μονάδα διεξαγωγής κλινικών μελετών που διαδραματίζει σημαντικό ρόλο σε παγκόσμιο επίπεδο και συμμετέχει ενεργά στις εγκριτικές διαδικασίες όλων των νεότερων θεραπευτικών συνδυασμών. Η Μονάδα κατέχει από τον Ιούλιο του 2012 πιστοποίηση ποιότητας ISO 9001 για «θεραπευτικές, νοσηλευτικές και διοικητικές υπηρεσίες σε επίπεδο βραχείας νοσηλείας, διεξαγωγή κλινικών μελετών και μεταφραστική έρευνα» γεγονός που αποτυπώνει το υψηλής ποιότητας ερευνητικό κλινικό έργο που διεξάγεται.

Υπό την διεύθυνση του Καθηγητή Μελέτιου-Αθανάσιου Δημόπουλου (τ. Πρύτανη ΕΚΠΑ) και τον συντονισμό του Καθηγητή Ευάγγελου Τέρπου, του Καθηγητή Ευστάθιου Καστρίτη και της Καθηγήτριας Μαρίας Γαβριατοπούλου, έχουν διεξαχθεί περισσότερες από 500 κλινικές δοκιμές όλων των φάσεων στη Μονάδα, από το 1993 έως σήμερα, και οι περισσότερες αφορούν στο πολλαπλούν μυέλωμα. Συνολικά έχουν ενταχθεί περισσότεροι από 5000 ασθενείς με πολλαπλούν μυέλωμα. Μέσω των κλινικών μελετών οι ασθενείς έχουν πρόσβαση σε νέους παράγοντες προτού λάβουν έγκριση και πριν να είναι διαθέσιμοι στην καθημερινή κλινική πρακτική.

Στη δεδομένη χρονική στιγμή, περισσότεροι από 700 ασθενείς με πλασματοκυτταρικές δυσκρασίες συμμετέχουν σε κλινικά πρωτόκολλα της Μονάδας.

Συμπερασματικά, οι θεραπευτικές εξελίξεις στο πολλαπλούν μυέλωμα είναι διαρκείς και νέοι θεραπευτικοί συνδυασμοί εντάσσονται στη θεραπευτική φαρέτρα και προσφέρουν νέες επιλογές στους ασθενείς. Ωστόσο, το ερευνητικό ενδιαφέρον παραμένει έκδηλο με απώτερο στόχο την επίτευξη βαθιάς ύφεσης του νοσήματος και πιθανώς της ίασης. Αν και προς το παρόν δε συστήνεται μέθοδος διαλογής (screening) για τον γενικό πληθυσμό, η συστηματική παρακολούθηση των ασθενών με μονοκλωνική γαμμαπάθεια αδιευκρίνιστης σημασίας και ασυμπτωματικό πολλαπλούν μυέλωμα καθιστά δυνατή την έγκαιρη έναρξη θεραπείας πριν την εμφάνιση συμπτωμάτων εκ της υποκείμενης νόσου.