Το ολιστικό µας νοιάξιµο

Ποια είναι η πιο απλή µορφή ολιστικής φροντίδας υγείας; Ξεκάθαρα η οικογένεια.

Είναι εκείνη η µάνα που θα σου πει «πρόσεχε µην χτυπήσεις στο παιχνίδι», «ζακέτα να πάρεις, κάνει κρύο», «µη φας πολύ, θα πονέσει η κοιλίτσα σου». Μια απλοϊκή, αγνή, αγαπησιάρικη µορφή πρόληψης.

Του Θεόδουλου Παπαβασιλείου

Και µετά, έρχεται η πραγµατικότητα. Θα χτυπήσεις τελικά. Θα φας παραπάνω και όντως θα πονέσει η κοιλίτσα. Θα κρυώσεις, γιατί σε εκείνη την ηλικία η ζακέτα είναι «φλωριά». Και τότε, οι γονείς θα είναι εκεί. Θα σε πάνε στον γιατρό, θα σε φροντίσουν, θα τσεκάρουν µέσα στη νύχτα για να δουν αν κοιµάσαι και πώς κοιµάσαι. Θα παρακολουθούν, θα στηρίζουν, θα είναι δίπλα σου µέχρι να γίνεις εντελώς καλά. Μέχρι να επιστρέψεις στην παιδική, εφηβική, ακόµη και ενήλικη καθηµερινότητά σου.

Αυτό είναι ολιστική φροντίδα. Και κάπως έτσι θα έπρεπε να µοιάζει και η φροντίδα υγείας που παρέχει ένα κράτος στους πολίτες του. Ολιστική και µε νοιάξιµο.

Το «νοιάξιµο», ευτυχώς, το έχουµε ως λαός. Με όλα τα στραβά και τα ανάποδά µας, δύσκολα µπορεί να πει κανείς ότι είµαστε αδιάφοροι απέναντι στον πόνο του άλλου. Όχι όλοι, όχι πάντα, όχι σε κάθε περίπτωση. Αλλά τα θετικά παραδείγµατα είναι αµέτρητα.

Γνωστοί και άγνωστοι που ενώθηκαν για ένα παιδί που έπρεπε να ταξιδέψει στο εξωτερικό για θεραπεία. Άνθρωποι που στάθηκαν δίπλα σε έναν συνάνθρωπό τους που πάλευε όχι µόνο µε την ασθένεια, αλλά και µε το οικονοµικό βάρος που τη συνοδεύει.

Το τελευταίο διάστηµα, έτυχε να δω αρκετές αναρτήσεις ανθρώπων (κάποιους τους γνωρίζω, άλλοι είναι απλώς διαδικτυακοί φίλοι), που ζητούσαν οικονοµική βοήθεια για να µπορέσουν να ανταπεξέλθουν στη θεραπεία τους για τον καρκίνο.

Και δύο πράγµατα µε συγκλόνισαν: Από τη µία, η ντροπή που κουβαλούσαν επειδή αναγκάστηκαν να εκτεθούν δηµόσια για να ζητήσουν βοήθεια. Και, από την άλλη, η ανταπόκριση. Άµεση, γενναιόδωρη, ανθρώπινη. Δεκάδες, εκατοντάδες, χιλιάδες άνθρωποι που έδωσαν ό,τι µπορούσαν, χρήµατα, ψυχολογική στήριξη κ.α., χωρίς καν να γνωρίζουν πολλοί από αυτούς προσωπικά τον ασθενή.

Αυτό το «νοιάξιµο» πρέπει να γίνει κουλτούρα όλων. Το κράτος οφείλει να επενδύει στην πρόληψη – και τα τελευταία χρόνια, επιτέλους, βλέπουµε να γίνεται µια σοβαρή προσπάθεια µε προγράµµατα όπως το «Προλαµβάνω». Οφείλει να παρέχει άµεσες και ποιοτικές υπηρεσίες υγείας στα νοσοκοµεία και τα κέντρα υγείας. Εκεί έχουν γίνει βήµατα, αλλά η απόσταση που πρέπει να διανύσουµε παραµένει µεγάλη, για να µπορέσει ένα ΕΣΥ, που για δεκαετίες αφέθηκε στη µοίρα του, να σταθεί ξανά γερά στα πόδια του.

Οφείλει, επίσης, να εξασφαλίζει πρόσβαση στις καινοτόµες θεραπείες. Η επιστήµη προχωρά, αλλάζει ζωές, µετατρέπει θανατηφόρες νόσους σε χρόνιες παθήσεις, δίνει χρόνο και ποιότητα ζωής. Δίνει τη δυνατότητα στους ανθρώπους να επιστρέψουν, να δηµιουργήσουν, να αγαπήσουν, να συνυπάρξουν. Κανένα κόστος δεν µπορεί να αποτελεί άλλοθι όταν µιλάµε για την ίδια τη ζωή.

Και υπάρχει και το πιο δύσκολο κοµµάτι, όπως είναι η ανακουφιστική φροντίδα και το «µετά» της θεραπείας. Μια ανηφόρα που αφορά την αποκατάσταση, την ψυχολογική στήριξη, την επανένταξη στην καθηµερινότητα. Κι εδώ αρχίζουµε δειλά να ξυπνάµε, αλλά έχουµε δρόµο ακόµα.

Από την άλλη πλευρά, και η ιδιωτική πρωτοβουλία οφείλει, επίσης, να συµβάλλει ουσιαστικά και ολιστικά, µε δράσεις εταιρικής κοινωνικής ευθύνης και παρεµβάσεις που καλύπτουν πραγµατικές, ακάλυπτες ανάγκες. Στην υγεία, στο περιβάλλον, στην κοινωνία.

Ιδανικά, όλα θα έπρεπε να καλύπτονται από το κράτος. Αυτή είναι η βασική µας οµπρέλα προστασίας. Αλλά, κακά τα ψέµατα, αυτό είναι ουτοπικό. Και γι’ αυτό, η ευθύνη µοιράζεται.

Και κάπως έτσι φτάνουµε και στην ατοµική ευθύνη. Γιατί κανείς δεν µπορεί να µένει αµέτοχος. Να πιστεύει ότι ο πόνος του άλλου, η ασθένεια του διπλανού, η µόλυνση µιας παραλίας, είναι «θέµατα άλλων».

Εµείς είµαστε οι άλλοι.

Εµείς, µε τη δράση ή την απάθειά µας, µε τη συµµετοχή ή την αποχή µας, µε το νοιάξιµο ή την κυνικότητά µας, διαµορφώνουµε την κατεύθυνση. Προς το καλύτερο ή προς το χειρότερο.

Γιατί και η ευθύνη, τελικά, είναι… ολιστική.