Δίαιτα χωρίς γλουτένη: Είναι κατάλληλη και για όσους δεν έχουν δυσανεξία;

Ορισμένες έρευνες έχουν εντοπίσει πιθανά οφέλη μιας δίαιτας χωρίς γλουτένη και για άτομα που δεν παρουσιάζουν τη σχετική δυσανεξία. Την ίδια στιγμή, άλλες μελέτες δεν διαπιστώνουν κανένα όφελος σε τέτοιες περιπτώσεις, με την πιθανότητα μάλιστα να υπάρχουν και ορισμένα μειονεκτήματα εάν κάποιος ακολουθεί διατροφή χωρίς γλουτένη ενώ δεν είναι απαραίτητο. Τι ισχύει τελικά;

Καταστάσεις που ωφελούνται από μια δίαιτα χωρίς γλουτένη

Μια δίαιτα χωρίς γλουτένη είναι συνήθως ιατρικά απαραίτητη για συγκεκριμένες καταστάσεις, όπως:

• η κοιλιοκάκη
• η μη κοιλιοκακική ευαισθησία στη γλουτένη
• η γλουτενική αταξία
• η ερπητοειδής δερματίτιδα.

Επιπλέον, σε άτομα με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS), μια δίαιτα χωρίς γλουτένη θεωρείται ότι θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση των συμπτωμάτων. Ωστόσο, τα οφέλη για άτομα με IBS και άλλες καταστάσεις, όπως η ινομυαλγία ή η σχιζοφρένεια, δεν έχουν αποδειχθεί οριστικά μέσω της έρευνας.

Στην πραγματικότητα, απαιτείται περισσότερη έρευνα για να κατανοηθεί πώς τα διατροφικά πρότυπα χωρίς γλουτένη μπορεί να βοηθούν άτομα χωρίς παθήσεις σχετιζόμενες με τη γλουτένη.

Τι δείχνουν οι έρευνες

Η έρευνα σχετικά με το αν μια δίαιτα χωρίς γλουτένη μπορεί να έχει οφέλη για άτομα που δεν έχουν κοιλιοκάκη, έχει καταλήξει σε μικτά αποτελέσματα. Για παράδειγμα, μια μικρή μελέτη του 2018 σε ενήλικες στη Δανία, οι οποίοι δεν είχαν κοιλιοκάκη, συνέκρινε τις επιδράσεις μιας δίαιτας χαμηλής σε γλουτένη με εκείνες μιας δίαιτας υψηλής σε γλουτένη. Τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι, σε σύγκριση με μια δίαιτα υψηλή σε γλουτένη, μια δίαιτα χαμηλή σε γλουτένη μπορεί:

• να συμβάλει στη μείωση του φουσκώματος
• να μεταβάλει το μικροβίωμα του εντέρου (δηλαδή την ισορροπία βακτηρίων και άλλων μικροοργανισμών στο έντερο)
• να μειώσει την ποσότητα υδρογόνου στην αναπνοή πριν και μετά το φαγητό, κάτι που μπορεί να υποδηλώνει βελτιωμένη ικανότητα μεταβολισμού των υδατανθράκων.

Σημειωτέον ότι η κοιλιοκάκη ήταν η μόνη πάθηση για την οποία οι ερευνητές εξέτασαν τους συμμετέχοντες. Για άλλες καταστάσεις βασίστηκαν σε αυτοαναφορές των συμμετεχόντων – επομένως είναι πιθανό ορισμένοι να είχαν αδιάγνωστη μη κοιλιοκακική ευαισθησία στη γλουτένη.

Από την άλλη πλευρά, μια ανασκόπηση ερευνών του 2019 επισημαίνει ότι δεν φαίνεται να υπάρχουν σημαντικά οφέλη για άτομα που δεν έχουν παθήσεις σχετιζόμενες με τη γλουτένη. Οι ερευνητές προτείνουν ότι η ανακούφιση των συμπτωμάτων και άλλα οφέλη που αναφέρουν άτομα χωρίς διαγνωσμένη πάθηση μπορεί στην πραγματικότητα να οφείλονται στο φαινόμενο placebo.

Στην πραγματικότητα, είναι πιθανό να υπάρχουν και ορισμένα μειονεκτήματα στο να ακολουθεί κανείς δίαιτα χωρίς γλουτένη, ενώ αυτό δεν είναι ιατρικά απαραίτητο.

Υπάρχουν παρενέργειες από μια δίαιτα χωρίς γλουτένη;

Τα άτομα που ακολουθούν δίαιτα χωρίς γλουτένη μπορεί να έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν ορισμένες ανεπιθύμητες ενέργειες, συμπεριλαμβανομένων διατροφικών ελλείψεων.

Παρότι είναι διαδεδομένη η αντίληψη ότι τα τρόφιμα χωρίς γλουτένη είναι πιο υγιεινά, η αλήθεια είναι ότι συχνά είναι φτωχότερα σε θρεπτικά συστατικά, υψηλότερα σε θερμίδες και μπορεί να περιέχουν περισσότερα συστατικά, όπως κορεσμένα λιπαρά και σάκχαρα.

Τα τρόφιμα αυτά συνήθως στερούνται κάποιων βιταμινών, μετάλλων και άλλων θρεπτικών συστατικών, τα οποία παρέχουν τα τρόφιμα με γλουτένη, όπως:

• φυτικές ίνες
• βιταμίνη B12
• βιταμίνη D
• φυλλικό οξύ
• ασβέστιο
• σίδηρο
• ψευδάργυρο
• μαγνήσιο.

Δίαιτες χαμηλές σε αυτά τα θρεπτικά συστατικά μπορεί να προκαλέσουν ποικίλα συμπτώματα και να επηρεάσουν ορισμένες λειτουργίες του οργανισμού, όπως η πέψη και ο σχηματισμός των οστών.

Τα άτομα που ακολουθούν δίαιτα χωρίς γλουτένη μπορεί επίσης να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο έκθεσης σε τοξικές ενώσεις και βαρέα μέταλλα, τα οποία ενδέχεται να υπάρχουν σε προϊόντα χωρίς γλουτένη.

Για τα άτομα, λοιπόν, τα οποία δεν έχουν κάποια ιατρική πάθηση που να απαιτεί δίαιτα χωρίς γλουτένη, αυτό το διατροφικό πρότυπο ενδέχεται να μην αποτελεί και την καλύτερη επιλογή.

Ποια είναι τα επόμενα βήματα

Αν πιστεύετε ότι μπορεί να έχετε κάποια πάθηση σχετιζόμενη με ευαισθησία ή δυσανεξία στη γλουτένη, ζητήστε από τον γιατρό σας να σας προτείνει τις κατάλληλες εξετάσεις. Εκείνος μπορεί να αξιολογήσει τα συμπτώματα, να ζητήσει αιματολογικές εξετάσεις ή να πραγματοποιήσει και άλλους ελέγχους για να επιβεβαιώσει ή να αποκλείσει παθήσεις όπως η κοιλιοκάκη και η μη κοιλιοκακική ευαισθησία στη γλουτένη.

Μπορείτε, επίσης, να απευθυνθείτε σε έναν πιστοποιημένο διαιτολόγο που θα σας βοηθήσει να προσαρμόσετε τη διατροφή σας και να διασφαλίσετε ότι λαμβάνετε τα απαραίτητα για εσάς θρεπτικά συστατικά.

Τελικά…

Οι δίαιτες χωρίς γλουτένη είναι ιατρικά απαραίτητες για συγκεκριμένες καταστάσεις, όπως η κοιλιοκάκη. Ωστόσο, για άτομα χωρίς δυσανεξία στη γλουτένη, δεν είναι απόλυτα αποδεδειγμένο ότι μια δίαιτα χωρίς γλουτένη αποτελεί την καταλληλότερη διατροφική επιλογή.

Αν δεν έχετε κάποια πάθηση σχετιζόμενη με τη γλουτένη, αλλά παρόλα αυτά αλλά επιθυμείτε να μειώσετε την πρόσληψή της, είναι προτιμότερο να απευθυνθείτε σε έναν ειδικό, ο οποίος θα σας κατευθύνει ώστε να κάνετε τις απαραίτητες διατροφικές προσαρμογές.

Πηγή: https://www.healthline.com/health/nutrition/gluten-free-diet-if-not-gluten-intolerant#possible-benefits