ΕΙΕΠ και ΕΧΕΠ: Κρίσιμης σημασίας η περαιτέρω ενημέρωση για την παχυσαρκία

Με αφορμή τη φετινή Ευρωπαϊκή Ημέρα Παχυσαρκίας, η Ελληνική Ιατρική Εταιρεία Παχυσαρκίας (ΕΙΕΠ), σε συνεργασία με την Ελληνική Χειρουργική Εταιρεία Παχυσαρκίας (ΕΧΕΠ), παραχώρησαν στις 16 Μαΐου συνέντευξη Τύπου, με σκοπό να συμβάλουν στην ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση γύρω από την παχυσαρκία, η οποία εξελίσσεται στην πιο απειλητική από τις μη μεταδιδόμενες νόσους. Και αποδεικνύεται απειλητική τόσο για την υγεία σε ατομικό, όσο και για την υγεία σε πληθυσμιακό επίπεδο, με τεράστιο κοινωνικο-οικονομικό κόστος.

Είναι χαρακτηριστικό το γεγονος ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας την έχει ορίσει και την έχει συμπεριλάβει στις νοσολογικές οντότητες από 20ετίας. Η παχυσαρκία, λοιπόν, ορίζεται ως η νόσος του ενεργειακού μεταβολισμού, στην οποία υπάρχει παθολογικά αυξημένη συσσώρευση λίπους στο ανθρώπινο σώμα, σε σημείο ώστε να αποτελεί κίνδυνο για την υγεία. Εμφανίζεται όταν η προσλαμβανόμενη από τις τροφές ενέργεια είναι σταθερά μεγαλύτερη από την ενέργεια που καταναλώνεται με την κίνηση και άσκηση. Ο Δείκτης Μάζας Σώματος (που προκύπτει εάν διαιρεθεί το βάρος του ατόμου δια του ύψους του και το αποτέλεσμα διαιρεθεί ξανά δια του ύψους – ΔΜΣ) καθορίζει το φυσιολογικό βάρους άτομο όταν λαμβάνει τιμή έως 25 kg/m2, το υπέρβαρο εάν η τιμή του είναι 25-30 kg/m2 και το παχύσαρκο με τιμές πάνω από 30 kg/m2.

Η συχνότητα της παχυσαρκίας εμφανίζει εκρηκτική αύξηση σε παγκόσμια κλίμακα. Σήμερα, σχεδόν το 1/3 του πληθυσμού του πλανήτη (συμπεριλαμβανομένων των φτωχών κρατών της Αφρικής, της Ινδίας, της Κίνας, της Ιαπωνίας κ.λπ.) έχει βάρος πάνω από το φυσιολογικό.

Και στην Ελλάδα τα ευρήματα είναι το ίδιο ζοφερά: Στην πανελλήνια μελέτη της Ελληνικής Ιατρικής Εταιρείας Παχυσαρκίας, βρέθηκε ότι φυσιολογικό βάρος έχουν μόνο 3 στους 10 άνδρες και 5 στις 10 γυναίκες, ενώ παχυσαρκία έχει το 26% των ανδρών και το 18% των γυναικών. Ακόμη πιο απελπιστική είναι η συχνότητα παχυσαρκίας στα παιδιά, αφού σε πρόσφατη μελέτη της ίδιας Επιστημονικής Εταιρείας βρέθηκε ότι 50% των Ελληνόπουλων ηλικίας 6-10 ετών, έχουν βάρος πάνω από το φυσιολογικό και είναι επιστημονικά αποδεδειγμένο ότι με την πάροδο της ηλικίας αυξάνεται το σωματικό βάρος.

Η παχυσαρκία εμφανίζει αιτιολογική συσχέτιση με πλήθος νοσολογικών καταστάσεων του ανθρώπινου οργανισμού. Οι σημαντικότερες επιπτώσεις της είναι ο διαβήτης τύπου 2, η υπέρταση, η δυσλιπιδαιμία, η στεφανιαία νόσος, το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, πολλοί τύποι καρκίνου, όπως μαστού, ενδομητρίου, τραχήλου της μήτρας, παχέος εντέρου, οισοφάγου, παγκρέατος, νεφρών, προστάτη κλπ.

Η συσχέτισή της με τόσες άλλες νόσους και παθήσεις έχει ως φυσική συνέπεια το παχύσαρκο άτομο να έχει, εκτός από μειωμένη ποιότητα ζωής, και μικρότερο προσδόκιμο επιβίωσης. Έχει προσδιοριστεί ότι γυναίκες στην ηλικία των 40 ετών που είναι παχύσαρκες θα ζήσουν κατά μέσο όρο 7,1 χρόνια λιγότερο από τις γυναίκες με φυσιολογικό βάρος, ενώ η αντίστοιχη μείωση του προσδόκιμου επιβίωσης για τους άνδρες είναι 5,8 χρόνια.

Επίσης, βρέθηκε σε γυναίκες ηλικίας 35 ετών, που ήταν παχύσαρκες με μέσο ΔΜΣ 43 kg/m2, ότι στην ηλικία των 70 ετών θα φθάσει το 72% εξ αυτών, σε σχέση με εκείνες που στην ίδια ηλικία είχαν μέσο ΔΜΣ 24 kg/m2, εκ των οποίων στην ηλικία των 70 ετών θα φθάσει το 88%. Για τους άνδρες, τα αντίστοιχα ποσοστά είναι δραματικότερα, αφού μόνο το 49% των ανδρών με μέσο ΔΜΣ 43 kg/m2 στην ηλικία των 35 ετών θα φθάσει να γίνει 70 ετών, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό των ανδρών με ΔΜΣ 24 kg/m2 που θα φθάσει τα 70 χρόνια ζωής είναι 77%. Μάλιστα, φαίνεται ότι όσο νωρίτερα εγκαθίσταται η παχυσαρκία, τόσο περισσότερα είναι τα χρόνια μείωσης του προσδόκιμου επιβίωσης και στους άνδρες και στις γυναίκες.

Η φετινή Ευρωπαϊκή Ημέρα Παχυσαρκίας (European Obesity Day – EOD) έχει οριστεί για το Σάββατο 18 Μαΐου. Στο πλαίσιό της ενώνουν τις δυνάμεις τους φορείς από τον χώρο της υγείας, ενώσεις ασθενών και πολιτικές οντότητες που ενδιαφέρονται να ευαισθητοποιήσουν και να ενημερώσουν για την παχυσαρκία, και πλήθος άλλων ασθενειών τις οποίες αυτή επηρεάζει. Το θέμα της φετινής EOD είναι «Αντιμετωπίζοντας Μαζί την Παχυσαρκία».

Η πρώτη Ευρωπαϊκή Ημέρα Παχυσαρκίας διοργανώθηκε πρώτη φορά τον Μάιο του 2010. Ξεκίνησε ως μια εκστρατεία λίγων ενδιαφερόμενων γιατρών και ασθενών, αλλά γρήγορα εξελίχθηκε σε μείζον γεγονός, με συμμετέχοντες και δραστηριότητες σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Το 2010 βραβεύθηκε ως «Καμπάνια της Χρονιάς» από τα European Public Affairs Awards, ενώ το 2017 κέρδισε το Best European Lobbying Campaign Award.

Η Ευρωπαϊκή Ημέρα Παχυσαρκίας διοργανώνεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση για τη Μελέτη της Παχυσαρκίας (European Association for the Study of Obesity – EASO), η οποία ιδρύθηκε το 1986 και αποτελεί Ομοσπονδία επαγγελματικών ενώσεων από 32 ευρωπαϊκές χώρες, εκπροσωπώντας επιστήμονες, επαγγελματίες του χώρου της υγείας, γιατρούς, ειδικούς στη δημόσια υγεία και ασθενείς.

«Η παχυσαρκία είναι νόσος, και ως νόσος θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με επιστημονική και, κυρίως, ιατρική προσέγγιση. Φυσικά, πολλοί άλλοι επαγγελματίες υγείας μπορούν και πρέπει να συστρατευθούν, ώστε να αντιμετωπιστεί αυτή η μάστιγα της εποχής μας και ως πρόληψη, αλλά και ως θεραπεία. Όσο περισσότερο διαδώσουμε το μήνυμα αυτό, τόσο καλύτερο θα είναι το αύριο για όλη την ανθρωπότητα», δήλωσε χαρακτηριστικά ο ειδικός Παθολόγος, κ. Ευθύμιος Καπάνταης, Πρόεδρος της ΕΙΕΠ.

«Η παχυσαρκία είναι νόσος των κατώτερων κοινωνικο-οικονομικών στρωμάτων, γι’ αυτό και δεν προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι παρουσιάζεται συχνότερα στους μεσογειακούς λαούς – ειδικά τα τελευταία χρόνια της κρίσης. Ο τρόπος ζωής μας πλέον ευνοεί την παχυσαρκία, καθώς οι περισσότεροι, και λόγω των πολλών καθημερινών υποχρεώσεων, αλλά και λόγω χαμηλότερου κόστους, καταφεύγουν στο γρήγορο φαγητό που είναι πλούσιο σε θερμίδες, συμβάλλοντας στην εμφάνιση παχυσαρκίας», σημείωσε ο λαπαροενδοσκόπος χειρουργός, κ. Δημήτριος Λαπατσάνης, αντιπρόεδρος της Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρείας Παχυσαρκίας. Πρόσθεσε, δε, ότι πλέον η χειρουργική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας μάς δίνει πολλές επιλογές για την αντιμετώπιση της νόσου. Ωστόσο, το χειρουργείο από μόνο του δεν έχει 100% μόνιμα αποτελέσματα σε απώλεια βάρους, καθώς καθοριστικής σημασίας είναι το να αλλάξει ριζικά τρόπο ζωής το άτομο που θα χειρουργηθεί. Διαφορετικά, είναι θέμα χρόνου να αρχίσει να επανακτά το χαμένο βάρος του.