Θεαματική η μείωση των καπνιστών στην Ελλάδα τη δεκαετία 2009-2019

Σημαντική μείωση των καπνιστών (καθημερινών και περιστασιακών) σε ποσοστό που κυμαίνεται από 21,9% μέχρι 38,3% είχαμε στην Ελλάδα την δεκαετία 2009-2019. Ακόμη πιο θεαματική ήταν η μείωση του καπνίσματος, την ίδια περίοδο, στους νέους ηλικίας 16 με 24χρόνων, σε ποσοστό που κυμαίνεται από 47,1 μέχρι 69,4!

Τα στοιχεία αυτά παρουσίασε χτες ο πρόεδρος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων του Υπουργείου Υγείας για το Κάπνισμα, και Διευθυντής του Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος, καθηγητής Παναγιώτης Μπεχράκης, σε Ημερίδα του Υπουργείου με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος 2021.

Σύμφωνα με τον καθηγητή κ. Μπεχράκη τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η συστηματική προσπάθεια που γίνεται τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα για τη διακοπή του καπνίσματος, μέσω της πρωτοβουλίας SMOKEFREEGREECE, έχει αποτελέσματα, με σημαντική απήχηση κυρίως στους νέους.

«Το κύριο μήνυμα της σημερινής ημέρας, “Επιλέγω να μην Καπνίζω”, είναι σαφές και περιεκτικό. Είναι το μήνυμα του πνεύματος ελευθερίας, μέσα στο οποίο δομήθηκε και εξακολουθεί να λειτουργεί με επιτυχία η πρωτοβουλία SMOKEFREEGREECE, ένα δύσκολο αλλά αποτελεσματικό πρόγραμμα για τη μείωση του καπνίσματος στη χώρα.

Είναι ένα μήνυμα που, χωρίς εναντίωση με τον καπνιστή, αλλά με την καλλιέργεια της ελεύθερης επιλογής, του μη καπνίσματος ως προτιμητέου τρόπου ζωής, γαλουχεί μια νέα γενιά χωρίς καπνό, μειώνει το κάπνισμα με κοινωνική αποδοχή, χωρίς φόβο, χωρίς καταπίεση, χωρίς άγχος και κυρίως χωρίς συγκρουσιακές διαδικασίες», τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Μπεχράκης.

«Φρένο» στην  περαιτέρω μείωση των καπνιστών στη χώρα μας έβαλε η πανδημία, χωρίς όμως να ανατρέψει τα μέχρι σήμερα δεδομένα.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με έρευνα της εταιρείας Κάπα Research, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 24 με 27 Μαΐου, για λογαριασμό της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων για το Κάπνισμα, ΕΠΕ, ΕΑΕ, ΙΡΗ-AGG, EKE, EOO, η πανδημία συνδυάζεται με:

• Μικρού βαθμού αύξηση επιπολασμού καπνίσματος, ιδίως των περιστασιακών καπνιστών,
• Ιδιαίτερη αύξηση επιπολασμού καπνίσματος στους εργαζόμενους που τέθηκαν σε αναστολή,
• Μέτρια μεταβολή της καπνιστικής συμπεριφοράς και του τύπου των χρησιμοποιούμενων καπνικών προϊόντων.

Όσον αφορά τους καπνιστές (χρήστες καπνικών προϊόντων), η συμπεριφορά τους κατά τη διάρκεια της πανδημίας είχε ως εξής:

• Το 1/3 έκαναν χρήση στο εσωτερικό των σπιτιών στη διάρκεια της πανδημίας.
• Αντιλαμβάνονται διαφορετικά τον κίνδυνο ως προς τη νόσο COVID-19.
• Καταναλώνουν περισσότερο αλκοόλ, ιδιαίτερα οι άνδρες.
• Επιλέγουν συχνότερα ανθυγιεινή διατροφή.
• Υπερεκτιμούν την κατάσταση της υγείας τους.
• Λιγότερο συχνά ελέγχουν την υγεία τους κλινικά και εργαστηριακά.
• Σε μικρότερο ποσοστό εμβολιάζονται έναντι της γρίπης, αλλά περισσότεροι σε σχέση με τους μη καπνιστές έχουν εμβολιαστεί έναντι του COVID-19. 

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας κ. Φιλόπουλος, στην επιστημονική του τοποθέτηση, αναφέρθηκε στα μέτρα που προτείνει η εταιρεία του για τη διακοπή του καπνίσματος όπως:

• Εκπαίδευση λειτουργών Υγείας.
• Στοχευμένες παρεμβάσεις.
• Προσαρμοσμένες πρακτικές διακοπής καπνίσματος.
• Αντιμετώπιση ρύπανσης περιβάλλοντος.
• Απαγόρευση καπνίσματος σε επιλεγμένους ανοιχτούς δημόσιους χώρους.

Από την πλευρά του, στη δική του τοποθέτηση ο πρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, κ. Λουκίδης, αφού έκανε αναφορά στις δράσεις της εταιρείας, τόνισε τη σημαντική προσφορά των Ιατρείων Διακοπής Καπνίσματος, που λειτουργούν σε επτά νοσοκομεία της χώρας, στη μείωση των καπνιστών. Μάλιστα, πρόσθεσε πως τα ποσοστά επιτυχίας είναι από τα υψηλότερα της Ευρώπης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το ποσοστό των καπνιστών που κόβουν το τσιγάρο στο τέλος της θεραπείας κυμαίνεται από 50 μέχρι 75%, ενώ μετά τον πρώτο χρόνο της θεραπείας το ποσοστό είναι 25 με 51%.

Ο κ. Κανακάκης, πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, τόνισε πως το κάπνισμα σκοτώνει κάθε χρόνο, σε παγκόσμιο επίπεδο, 7.000.000 ανθρώπους. Εξήγησε, δε, πως η αυξημένη επίπτωση καρδιαγγειακών νοσημάτων λόγω του καπνίσματος επεκτείνεται σε όλο το φάσμα των νοσημάτων αυτών:

• Έμφραγμα μυοκαρδίου
• Αορτικά ανευρύσματα (κοιλιακά)
• Αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια
• Περιφερική αγγειοπάθεια
• Αιφνίδιος θάνατος.

Τέλος, η κα Στούφη, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Κλινικής Στοματολογίας, αναφέρθηκε στις αθώες, αλλά και στις επικίνδυνες βλάβες που προκαλεί το κάπνισμα στο στόμα.

Στις αθώες κατατάσσονται η ουλίτιδα, η περιοδοντίτιδα, μελάχρωση ούλων, ξηροστομία, λευκές γραμμώσεις, νικοτινική στοματίτιδα, κακοσμία, τριχωτή γλώσσα. Ενώ οι επικίνδυνες είναι η λευκοπλακία και το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα.

Την Ημερίδα τίμησε  με την παρουσία της η Πρόεδρος της Δημοκρατίας, κα Σακελλαροπούλου, η οποία στο μήνυμά της ανέφερε πως «η σημαντική μείωση του καπνίσματος, είναι μια ενθαρρυντική νίκη, αλλά όχι το τέλος της μάχης. Επιλέγω να μην καπνίζω, επιλέγω να ζω. Ήρθε η ώρα να απαλλαγούμε από την βλαβερή αυτή συνήθεια για πάντα».

Ο Υπουργός Υγείας κ. Κικίλιας στο μήνυμα του έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην ψήφιση και εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου. «Η προσπάθεια είναι συνεχής, παρά το γεγονός ότι η πανδημία δημιούργησε προβλήματα, είμαστε αισιόδοξοι για το μέλλον».

Η Υπουργός Παιδείας κα Κεραμέως ανήγγειλε πως, από την ερχόμενη σχολική χρονιά, σε όλα τα σχολεία της χώρας (νηπιαγωγεία, δημοτικά, γυμνάσια και λύκεια) θα λειτουργήσουν Εργαστήρια Δεξιοτήτων, προκειμένου τα παιδιά να αναπτύξουν δεξιότητες ζωής σε θέματα ρομποτικής, οικολογίας, εθελοντισμού, φυσικών καταστροφών, πρώτων βοηθειών, προστασίας από εξαρτήσεις και συνεπειών από βλαβερές ουσίες, αλλά στον υγιεινό τρόπο ζωής.

Μηνύματα απηύθυναν, ακόμη, η Υφυπουργός Υγείας κα Ράπτη, ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ κ. Αρκουμανέας, ο πρόεδρος του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδας Dr. David G. Horner.

Από τον ΣΥΡΙΖΑ, χαιρετισμό απηύθυνε ο τέως Υπουργός Υγείας και βουλευτής κ. Ξανθός, από το ΚΙΝΑΛ ο βουλευτής κ. Πουλάς και εκ μέρους του ΚΚΕ ο βουλευτής κ. Λαμπρούλης και αντιπρόεδρος της Βουλής.