Η Υγεία είναι ζήτημα… τιμής

Από τις πιο κλασικές φράσεις “χαμηλές ή υψηλές δαπάνες”, “έξτρα ή μηδενικά κονδύλια” και “ανοιχτοί ή κλειστοί ή σφιχτοί κ.α. προϋπολογισμοί”, μέχρι τις πιο… χαριτωμένες “λεφτά υπάρχουν”, “κρατικός κορβανάς”, “κόψε απ’ όπου μπορείς, δεν βγαίνει αλλιώς” κι ούτω καθεξής, όλα, είτε με θετική είτε με αρνητική χροιά, δείχνουν πως έχουν μία τιμή, αλλά και ένα τίμημα να πληρώσουν.

Ο προϋπολογισμός πάντα έπαιζε καθοριστικό ρόλο στη χάραξη πολιτικής όλων των υπουργείων και όταν τα ζωνάρια έσφιξαν με τα μνημόνια, επικράτησε η λογική “κόψε και σώσε”. Από την αλόγιστη σπατάλη του παρελθόντος φτάσαμε στο άλλο άκρο, ένεκα η ανάγκη, και, αντί να γίνει ένα γενικό restart και ανασχεδιασμός των πολιτικών με βάση τα νέα δεδομένα, τις ανάγκες και τις προτεραιότητες, συνεχίσαμε να κινούμαστε με την παλιά λογική. Έτσι όμως, έχοντας λιγότερα χρήματα και κανένα ουσιαστικό σχεδιασμό, οδηγηθήκαμε σε εύκολες λύσεις και περικοπές, ώστε να έχουμε άμεσα χρήματα, χωρίς ωστόσο να σκεφτούμε τις μακροπρόθεσμες συνέπειες.

Η “τιμή” πάντα έπαιζε καθοριστικό ρόλο και στον τομέα της Υγείας. Είτε έχει να κάνει με τον προϋπολογισμό του ΕΟΠΥΥ και των νοσοκομείων, τις τιμές φαρμάκων, των διαγνωστικών εξετάσεων, τη συμμετοχή των ασθενών και άλλα πολλά, ο εν λόγω τομέας είναι αντιπροσωπευτικό παράδειγμα των παραπάνω. Από την αλόγιστη σπατάλη, λόγω κυρίως απουσίας ελέγχων, φτάσαμε σε ένα γερό “πετσόκομμα” δαπανών, χωρίς όμως να γίνει παράλληλα ένας νέος σχεδιασμός, μια σειρά μεταρρυθμίσεων και μία δυναμική προσπάθεια εκσυγχρονισμού του συστήματος.

Έτσι, για να εξοικονομήσουμε χρήματα καθυστερούσαμε την εισαγωγή καινοτόμων θεραπειών, κόβαμε από δω, κόβαμε από κει για να βγει η χρονιά, προκαλώντας καθυστερήσεις και δυσλειτουργίες στο σύστημα, αλλά και δυσκολίες στην πρόσβαση των ασθενών σε αυτό.

Το πρόβλημα είναι ότι ποτέ δεν καταφέραμε να αξιοποιήσουμε δεδομένα, ώστε να συνδέσουμε την τιμή με την ποιότητα και την αποτελεσματικότητα. Περιοριζόμασταν πάντα στο “είναι ακριβό, κόψ’ το” ή “έχει χρήματα αυτός, ας πληρώσει”.

Η τιμή έχει την τιμή της. Τα ποιοτικά κριτήρια που θέλει να περάσει ο Θάνος Πλεύρης στον ΕΟΠΥΥ, αλλά και στα νοσοκομεία είναι σημαντικά. Όπως σημαντικό είναι το cost effectiveness σε όλες τις αποφάσεις που λαμβάνονται. Μόνο έτσι μπορούμε να προχωρήσουμε. Γιατί, μπορεί να μην υπάρχουν λεφτά όπως παλιά, αλλά, αν αυτά που υπάρχουν αξιοποιηθούν σωστά, μπορούμε να έχουμε σαφώς καλύτερες υπηρεσίες υγείας. Και αυτό είναι θέμα τιμής…

Του Θεόδουλου Παπαβασιλείου

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Ελεύθερος Τύπος