Αρχική / Επικαιρότητα / Ποιες τροφές προστατεύουν το δέρμα μας από την έκθεση στον ήλιο;

Ποιες τροφές προστατεύουν το δέρμα μας από την έκθεση στον ήλιο;

Καθώς η θερμοκρασία αρχίζει να ανεβαίνει, μικροί και μεγάλοι μπαίνουν σε διάθεση διακοπών και σπεύδουν να προμηθευτούν καπέλα, γυαλιά ηλίου και αντηλιακά. Καλό είναι, όμως, να μην περιοριζόμαστε μόνο σε αυτά, αλλά να ελέγξουμε και τι υπάρχει στην… κουζίνα μας!

Ολοένα περισσότερες μελέτες δείχνουν πως ορισμένα τρόφιμα μπορεί να βελτιώνουν την ενδογενή αντηλιακή προστασία του δέρματος. Όπως αναφέρει ο Δρ. Μάρκος Μιχελάκης, Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος, το φυσικό αντηλιακό του δέρματος είναι η μελανίνη. “Η μελανίνη είναι η φυσική χρωστική ουσία του, η οποία το προστατεύει από τις βλαβερές επιδράσεις της υπεριώδους ακτινοβολίας (UV) του ηλίου. Η μελανίνη απορροφά την υπεριώδη ακτινοβολία, ενώ η παραγωγή της διεγείρεται όταν το δέρμα εκτίθεται στον ήλιο. Επειδή, όμως, πολύς κόσμος εκτίθεται στον ήλιο αλόγιστα, η μελανίνη δεν προλαβαίνει να ασκήσει επαρκή αντηλιακή προστασία. Γι’ αυτό και την ενισχύουμε με τα αντηλιακά προϊόντα”.
Ωστόσο, τα επίπεδα μελανίνης δεν είναι τα ίδια σε όλους τους ανθρώπους. Όσοι έχουν πιο σκουρόχρωμο δέρμα διαθέτουν περισσότερη μελανίνη απ’ ό,τι όσοι έχουν ανοιχτόχρωμο, σύμφωνα με πολλές μελέτες, μία εκ των οποίων δημοσιεύθηκε το 2016 στο περιοδικό International Journal of Molecular Sciences.
Επιπλέον, είναι εφικτό να αυξήσουμε τα επίπεδα της μελανίνης στο δέρμα μας, εάν καταναλώνουμε επαρκείς ποσότητες από ορισμένα συστατικά που επηρεάζουν την παραγωγή της. Μεγάλη ανάλυση που δημοσιεύθηκε το 2014 στο περιοδικό Food and Function, είχε δείξει πως απαιτείται αρκετός καιρός (τουλάχιστον 10 εβδομάδες) για να βελτιωθεί, με τη βοήθεια της διατροφής, η φωτοπροστασία στο δέρμα.
“Ακόμα κι αν κάποιος δεν κάνει ηλιοθεραπεία στην παραλία, και πάλι εκτίθεται στον ήλιο όλες τις ώρες της ημέρας που βρίσκεται σε υπαίθριους χώρους, αλλά ακόμα κι όταν κάθεται στη σκιά και πέφτει πάνω του η αντανακλώμενη υπεριώδης ακτινοβολία”, τονίζει ο Δρ. Μιχελάκης. “Στην υπεριώδη ακτινοβολία εκτίθεται το δέρμα και τις ημέρες με συννεφιά, καθώς το 80% της ακτινοβολίας αυτής διαπερνά τα σύννεφα και φθάνει έως την επιφάνεια της γης. Επομένως, όσο πιο ενισχυμένη είναι η ενδογενής, φυσική, αντηλιακή προστασία του δέρματος, τόσο το καλύτερο για την υγεία του και την προστασία από τον δερματικό καρκίνο”.

Χαλκός και τυροσίνη
Δύο από τα συστατικά που επηρεάζουν την παραγωγή της μελανίνης είναι ο χαλκός και η τυροσίνη.
Ο χαλκός διεγείρει την παραγωγή τόσο της μελανίνης όσο και της ελαστίνης, μίας πρωτεΐνης που βοηθά το δέρμα να διατηρεί την ελαστικότητά του, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2014 στο περιοδικό Current Chemical Biology.
Ο οργανισμός χρειάζεται πολύ μικρές ποσότητες χαλκού για να λειτουργεί ομαλά, αλλά και πάλι θεωρείται ένα από τα βασικά θρεπτικά συστατικά για την υγεία. Καλές πηγές του είναι τα στρείδια, το συκώτι, τα νεφρά και τα οστρακόδερμα. Άλλα τρόφιμα που περιέχουν χαλκό είναι τα δαμάσκηνα, τα δημητριακά ολικής αλέσεως, τα σκουροπράσινα φυλλώδη λαχανικά, οι πατάτες και τα καρύδια.
Από την άλλη, η τυροσίνη αποτελεί ένα αμινοξύ που διευκολύνει την παραγωγή της μελανίνης. Τα αμινοξέα αποτελούν τους θεμέλιους λίθους των πρωτεϊνών, επομένως πολλά τρόφιμα ζωϊκής και φυτικής προέλευσης περιέχουν τυροσίνη. Σε αυτά συμπεριλαμβάνονται τα προϊόντα σόγιας, τα αυγά, τα ψάρια, τα τυριά και η γαλοπούλα.

trofes2

Τα αντιοξειδωτικά
Την παραγωγή της μελανίνης φαίνεται πως αυξάνουν σημαντικά και τα αντιοξειδωτικά. Αν και η φωτοπροστατευτική δράση τους αποτελεί ακόμα αντικείμενο μελέτης, μερικές έρευνες υποδηλώνουν ότι μπορεί να βοηθήσουν.
Μία από αυτές, η οποία δημοσιεύθηκε το 2016 στο περιοδικό Molecular Nutrition & Food Research, έδειξε ότι τα φλαβονοειδή, όπως η κυανιδίνη, όχι μόνο μπορεί να προστατεύσουν το δέρμα από τις επιδράσεις της υπεριώδους ακτινοβολίας, αλλά και από την πιο επιθετική μορφή καρκίνου του δέρματος: το μελάνωμα.
Άλλα αντιοξειδωτικά που μπορεί να ενισχύσουν την αντηλιακή προστασία στο δέρμα είναι τα καροτενοειδή, τα οποία προσδίδουν στα πορτοκαλί και κόκκινα φρούτα και λαχανικά το χαρακτηριστικό χρώμα τους. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν π.χ. το λυκοπένιο, η λουτεΐνη και η βήτα-καροτίνη.
Αντηλιακή δράση ασκούν και οι πολυφαινόλες, όπως η EGCG στο πράσινο τσάι, η ρεσβερατρόλη στα κόκκινα σταφύλια και το ελλαγικό οξύ στα μούρα.
“Τα καροτενοειδή και οι πολυφαινόλες συσσωρεύονται στο δέρμα και απορροφούν διάφορα μήκη κύματος της υπεριώδους ακτινοβολίας”, εξηγεί ο Δρ. Μιχελάκης. “Τη μεγαλύτερη προστασία, όμως, την παρέχουν μέσω της αντιοξειδωτικής δράσης τους. Μαζί με άλλα αντιοξειδωτικά (π.χ. βιταμίνες C και Ε), προστατεύουν το δέρμα από τις βλάβες των ελευθέρων ριζών οξυγόνου, οι οποίες παράγονται όταν αυτό εκτίθεται στον ήλιο. Όταν το δέρμα διαθέτει αρκετά αντιοξειδωτικά και αυτά σταματήσουν τις ελεύθερες ρίζες εν τη γενέσει τους, προστατεύεται το DNA των δερματικών κυττάρων από τις βλάβες. Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό, διότι ο καρκίνος του δέρματος αρχίζει από τις βλάβες (μεταλλάξεις) που προκαλούνται στο DNA από την έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία”.
Επιπλέον, τα αντιοξειδωτικά ασκούν αντιφλεγμονώδη δράση, η οποία προστατεύει το δέρμα και από το ηλιακό έγκαυμα. Τη δράση αυτή ασκούν τα καροτενοειδή, οι βιταμίνες C και Ε, και τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα.
Καλές πηγές αντιοξειδωτικών είναι όλα τα φρούτα και τα λαχανικά με έντονα χρώματα, τα σκουροπράσινα φυλλώδη λαχανικά, τα σκουρόχρωμα μούρα και η μαύρη σοκολάτα. Καλές πηγές, δε, ωμέγα-3 λιπαρών οξέων είναι τα λιπαρά ψάρια, όπως ο σολομός και οι σαρδέλες.
Γενικά, “σύμφωνα με τις υπάρχουσες μελέτες, κατάλληλα τρόφιμα για βελτίωση της φυσικής αντηλιακής προστασίας του δέρματος είναι, μεταξύ άλλων, οι τομάτες, οι γλυκοπατάτες, το σπανάκι, τα μούρα, τα σταφύλια, τα ρόδια, τα πορτοκάλια, τα ακτινίδια, τα γκρέιπφρουτ, τα λιπαρά ψάρια, ο λιναρόσπορος, τα καρύδια, αλλά και ο καφές και το πράσινο τσάι”, λέει ο Δρ. Μιχελάκης. “Σε μελέτη, η καθημερινή κατανάλωση καφέ σχετίστηκε ακόμα και με μείωση των πιθανοτήτων αναπτύξεως μελανώματος, ενώ ανάλογα ευρήματα είχαν και μελέτες με πράσινο τσάι, το οποίο είναι πλούσιο σε μία ομάδα αντιοξειδωτικών, τις κατεχίνες”.
Τα υπάρχοντα επιστημονικά στοιχεία δείχνουν απλώς κάποιες ευνοϊκές συσχετίσεις και δεν αποδεικνύουν σχέση αιτίας-αποτελέσματος, διευκρινίζει ο ειδικός. Ωστόσο, τα προαναφερθέντα τρόφιμα μόνο οφέλη έχουν να παράσχουν στην υγεία. Επομένως, “εάν δεν συντρέχουν ιατρικοί λόγοι (π.χ. μια αλλεργία), μπορείτε κάλλιστα να τα εντάξετε στην καθημερινή διατροφή σας”, καταλήγει.

mixelakisΟ Δρ. Μάρκος Μιχελάκης είναι δερματολόγος – αφροδισιολόγος (Δερματοχειρουργική και Αισθητική Δερματολογία). Είναι μέλος της (E.A.D.V.) Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Δερματολογίας – Αφροδισιολογίας και του American Academy of Dermatology (AAD).
www.dermamedicine.gr

Check Also

Σας αρέσουν τα μακροβούτια; Προσέξτε τα μάτια σας!

Αν σας αρέσει το κολύμπι και τα μακροβούτια, θα έχετε παρατηρήσει ότι τα μάτια σας …